Wydarzenia roku 2012

RESTAURACJA WNĘTRZA KOŚCIOŁA ŚW. KAROLA BOROMEUSZA

Polichromia w kościele św. Karola Boromeusza w ŻyrardowieOd czasu przywrócenia dachu na kościele parafialnym po pożarze i wybiałkowaniu wnętrza upłynęło 30 lat. W roku 2010 wnętrze kościoła ze swoją mocno zszarzałą bielą tynków i śladami zacieków, spowodowanych rozszczelnieniem poszycia dachowego, osadzonym na ścianach brudem i kurzem, nie tworzyło dobrej harmonii ze sprawowaną tu świętą liturgią Uczty Eucharystycznej. Proboszcz parafii powierzył przywrócenie dawnego blasku świątyni znanemu młodemu artyście dr. Sylwestrowi Piędziejewskiemu z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Ujawnił on już swój pazur umiejętności artystycznych przywracając blask polichromii w kościele parafialnym Wniebowzięcia Matki Bożej w Suserzu, świętej Małgorzaty, dziewicy, męczennicy w Kiernozi, Przemienienia Pańskiego w Daniszewie, świętego Jana Chrzciciela w Brochowie. W 2010 artysta malarz dr Sylwester Piędziejewski wraz z zespołem (mgr Małgorzata Ujma, mgr Marta Maciąga, dr Łukasz Majcherowicz, mgr Piotr Kolasiński, mgr Maciej Sęczawa) i konserwatorem zabytków Marcinem Kozarzewskim dokonał oględzin, by ustalić zakres i harmonogram prac.

W prezbiterium, pod pobiałami, odkryte zostały fragmenty polichromii posiadającej znaczne walory formalne i artystyczne. Przeprowadzone prace konserwatorskie ujawniły, że kościół św. Karola Boromeusza w swojej historii był co najmniej dwukrotnie zdobiony dekoracją malarską. Artyści malarze dołożyli starań, by obie redakcje były zespolone z wyposażeniem świątyni. Pierwsza polichromia stanowiła neogotycki jednorodny wystrój całego wnętrza. Stworzyli ją w roku 1898 artysta Stanisław Radziński z Warszawy i Aleksander Borman, artysta malarz z Krakowa wspomagani przez zespół współpracowników. Autorstwo oraz datowanie jest znane, dzięki odkryciu inskrypcji na ceglanym łuku tęczowym od strony zachodniej w trakcie prac konserwatorskich w prezbiterium kościoła. Kolejny malarski wystrój prezbiterium wykonano jedynie powyżej poziomu gzymsu. Następujące po sobie kolejne wymalowania prezbiterium były rodzajem estetycznego „odświeżenia” wnętrza, które ograniczało się do pokrycia ścian monochromią.

Odkryte malowidło było w złym stanie, jednak artyści, kierując się zamiłowaniem do sztuki i historii, przeprowadzili jego konserwację, a w miejscach, gdzie warstwa malarska już nie istniała, wykonali rekonstrukcję brakujących form. Nad poziomem gzymsu, w prezbiterium, odkryli bogatą pod względem formalnym polichromię, która przetrwała w najstarszej warstwie malarskiej. Głównym jej motywem jest symbolicznie ujęte, gwieździste niebo, które stanowi tło dla przedstawień serafinów oraz tronów. Niebo jest zestawieniem niebiesko-białych meandrów o swobodnych, wibrujących kształtach. Różnica w sposobie wykonania poszczególnych fragmentów wywołuje swoisty efekt iluzjonistycznej przestrzeni. Widoczne są na nim symbole „Alfa” i „Omega”, a także motywy serca, krzyży, kwiatów oraz monogramy Jezusa i Maryi. Całość kompozycji na poszczególnych ścianach otacza i ogranicza rytmiczna bordiura w kolorze ugrowym z czerwonymi medalionami o symbolice religijnej (krzyż, ster, serce, kotwica). Bordiura usytuowana jest na białym tle.

Fragment odtworzonej polichromii w kościele św. Karola Boromeusza w ŻyrardowieDominantą ściany wschodniej jest okrągły witraż przedstawiający Świętą Rodzinę. Kompozycja malarska została mu podporządkowana. Od lewej i prawej strony witraża rozchodzą się symboliczne wstęgi znajdując swoje przedłużenie na ścianie północnej i południowej. Wstęgi ozdobione są gwiazdami o różnych kształtach oraz symbolami Jezusa i Maryi. Na wysokości dolnej linii łuku witraża po lewej i po prawej stronie namalowane zostały Serafiny (głowy posiadające trzy pary skrzydeł) o fizjonomii kobiet z malarstwa okresu dwudziestolecia międzywojennego. Szczyt ściany wschodniej wieńczy swoista korona cierniowa, nawiązująca formą do bordiury. Ściana północna i południowa są kompozycyjnie lustrzanym odbiciem. Na wysokości Serafinów ze ściany wschodniej umieszczone zostały Trony (trzy oskrzydlone okręgi z oczami).

Gzyms wytycza umowną granicę między historyczną polichromią, którą poddano konserwacji, a nową aranżacją polichromii autorstwa dr. Sylwestra Piędziejewskiego. Nowa aranżacja malarska (poniżej poziomu gzymsu) stanowi estetyczny kompromis pomiędzy dawną polichromią, a wizją harmonii piękna ks. dr. Stanisława Puchaczewskiego, proboszcza parafii od 29 listopada 2008 roku. Powierzchnia została pokryta polichromią w ciepłych tonacjach w opozycji do chłodnych partii nad gzymsem. Na ścianie wschodniej namalowano siedem rzędów medalionów z naprzemiennie usytuowanymi symbolami maryjnymi i orłami, które wpisały się w historię Polski. Pierwotną dekorację stanowiły owalne medaliony maryjne i dekoracje kwiatowe nawiązujące tematem i kolorystyką do znajdującego się w ołtarzu głównym obrazu Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Na ścianie północnej i południowej umieszczono w tondach portrety Archaniołów trzymających w rękach wstęgi z cytatami hymnu Te Deum laudamus. Na pilastrach zachowały się graficznie ujęte formy roślinne, pochodzące z najstarszej polichromii z 1898 roku. Są to swoiste pnącza w kolorze niebiesko-srebrnym na białym tle.

Z partii przyziemia została usunięta współczesna boazeria, natomiast dekoracyjne cegły formujące naroża ścian zostały oczyszczone i wyeksponowane. Przy polichromii zastosowano farby mineralne Keima.

Ściany czołowe, oddzielające nawę od prezbiterium zostały podporządkowane nowej aranżacji malarskiej z poszanowaniem wartości historycznych zachowanych w obiekcie. Polichromia stanowi kompozycyjną całość z ołtarzami bocznymi z lewej strony, z obrazem Pana Jezusa Dobrego Pasterza i z prawej strony z obrazem świętego Karola Boromeusza. Tło nawiązuje do odkrytej najstarszej warstwy malatury z motywem dekoracyjnej tkaniny. Dominantą tej tkaniny są liście winnego krzewu, stylizowane krzyżyki. Tkaninę zdobią namalowane, drobne, złote kreseczki. Pod wpływem światła dają one efekt dodatkowej płaszczyzny i przestrzeni. Ściany zamykają dwa malowane pilastry z krzewem winorośli podtrzymującym koła, na których znajdują się wybrane symbole ilustrujące wezwania z Litanii Loretańskiej. Po lewej stronie od góry: „Gwiazdo zaranna, módl się za nami”, „Domie złoty…”, „Wieżo Dawidowa…”. Po prawej stronie wybrane symbole ilustrujące wezwania: „Królowo Aniołów…”, „Arko przymierza…”, „Bramo niebieska…”.

Zwiastowanie - polichromia w kościele św. Karola Boromeusza w ŻyrardowieNad gzymsem zostały namalowane dwie kompozycje nawiązujące do stylistyki witraża w prezbiterium przedstawiające Zwiastowanie i Koronację Najświętszej Maryi Panny. Pod drewnianym stropem rozciąga się malowany fryz roślinny. W dolnej części ścian kościół otacza arkadowy ornament wykonany w technice Keim Farben.

Prace nad polichromią kościoła świętego Karola Boromeusza będą kontynuowane. Zamknięty jest jednak pewien ważny etap. Czuję się wewnętrznie zobowiązany, by pogratulować artyście malarzowi i jego zespołowi pasji artystycznej, pedantycznej dokładności, zachowanego ogromnego szacunku dla dziedzictwa naszej kultury i historii, a przede wszystkim za stworzenie polichromii o wielkiej wartości artystycznej na poziomie europejskich katedr i bazylik. Stosowana przez artystę technika malarska keima wprowadza do polichromii tajemniczy wymiar światła. Gratulacje składam jako proboszcz parafii w imieniu własnym i moich parafian. Powiem krótko: „Raduje się nasze serce w Panu!” Raduje się, gdy patrzymy na poruszającą harmonię barw i kształtów.

Ks. dr Stanisław Puchaczewski

UROCZYSTOŚĆ SAKRAMENTU BIERZMOWANIA

Uroczystość sakramentu bierzmowania w kościele św. Karola Boromeusza w ŻyrardowieDnia 18 września 2012 roku o godz. 18.00 młodzież z I klasy Liceum Ogólnokształcącego otrzymała sakrament bierzmowania z rąk ks. biskupa Andrzeja Dziuby.

Proboszcz parafii witając biskupa powiedział: „Ekscelencjo! Wyrażam radość, że Ekscelencja jest z nami jako ordynariusz diecezji  i szafarz sakramentu; radość, że data bierzmowania zbiegła się ze świętem świętego Stanisława Kostki – patrona młodzieży, wzoru wspinania się na wyżyny świętości, wzoru w zdobywaniu nieba jako przestrzeni wieczności. Wyrażam radość, że do sakramentu przystąpi 47 osób; radość, że kościół św. Karola Boromeusza został odnowiony i zyskał śliczną polichromię o wielkiej wartości artystycznej.

Nie ukrywam, że naszej radości towarzyszy nadzieja. Nadzieja, że młodzież bierzmowana, napełniona Światłem Duch Świętego i uzbrojona jego mocą otworzy się na piękno Kościoła, zechce aktywnie uczestniczyć w misji ewangelizacyjnej, zechce przeciwstawić się milczącej apostazji swoich rówieśników i dorosłych, nadzieja, że na nowo odkryje głęboki sens dnia Pańskiego czyli niedzieli, że będzie wypełniać ten kościół swoją obecnością.

Jan Paweł II w encyklice „Ecclesia in Europa” nas poucza: „Niech niedziela będzie uświęcona przez udział w Eucharystii i przez wypoczynek napełniony radością chrześcijańską i braterstwem. Niech Eucharystia będzie sprawowana jako centrum kultu, jako nieustanna zapowiedź życia bez końca (życia wiecznego), która ożywia nadzieję i przywraca odwagę upartej wędrówki do celu. Nie obawiajmy się jej bronić. Przeciwstawiajmy się wszelkim atakom, które chcą uczynić z niej zwyczajny dzień pracy. Niech niedziela będzie dniem dla człowieka, co przyniesie korzyść całej społeczności… “

Rzeczywiście, dowodzi Jan Paweł II, „jeśli niedziela byłaby pozbawiona swego pierwotnego znaczenia i byłoby niemożliwe, aby zarezerwować czas właściwy
•    na modlitwę,
•    na odpoczynek,
•    na komunię z innymi,
•    na radość,
to doprowadziłoby nieuchronnie do szkodliwej sytuacji, do sytuacji urągającej godności człowieka. Bowiem bez świętowania niedzieli człowiek pozostaje zamknięty w bunkrze doczesności, w granicach horyzontu tak zredukowanego, że nie może już oglądać NIEBA, zachwycać się NIEBEM, i chociaż ubrany w świąteczny strój, staje się głęboko niezdolny do świętowania. A bez wymiaru świętowania nadzieja nie znajduje domu, gdzie mogłaby zamieszkać!”

Nie ukrywam, że naszej radości towarzyszy głębokie przeświadczenie, że młodzież bierzmowana będzie się trzymać zasady: „nie ma dnia bez modlitwy, nie ma niedzieli bez Mszy świętej”

Ekscelencjo, najdostojniejszy Arcypasterzu, z góry dziękuję za twoją posługę, za wszelkie dobro, które zrodzi się podczas tej uroczystej celebracji”

KONCERT ORGANOWY 2012

Koncert organowy w kościele św. Karola Boromeusza w ŻyrardowieDnia 22 września 2012 roku, o godz. 18.30 w kościele św. Karola Boromeusza odbył się koncert organowy „Muzyka organowa z 3 wieków”.

Autorem koncertu był dr Wolfgang Skorupa, kierujący pracami badawczymi w Międzynarodowym Instytucie Inżynierii Materiałów w Dreźnie.

Inspiratorką koncertu w naszym kościele była dr Katarzyna Werniewicz, młoda utalentowana dama, która na początku roku 2012 dołączyła do grupy badawczej profesora Wolfganga w Dreźnie. Oprócz naukowej pasji badawczej, dzieli z profesorem zamiłowanie do muzyki organowej. Urzeczona koncertami organowymi profesora, wraz ze swoją mamą Barbarą, która mieszka na terenie naszej parafii, wymogły na profesorze prezentację tej muzyki ze specjalną dedykacją dla miasta Żyrardowa.

Profesor Wolfgang Skorupa, po zapoznaniu się ze stanem technicznym naszego instrumentu i granicami, jakie narzuca on artyście zaprezentował następujące utwory:
- Preludium” Jana Podbielskiego z roku 1650, z kolekcji starej polskiej muzyki klawiaturowej
- „Mazurek op. 68,4” Fryderyka Chopina
- Heures mystiques” Leona Boellmanna(1862-1897). Heures mystiques”stanowi piekną kolekcję kawałków organowych, która wprowadza nas we francuską Mszę świętą z okresu „Belle Epoque”
- W ramach koncertu zaprezentowane zostały niemieckie utwory zebrane i zaaranżowane przez Friedricha Dorna [Es ist gewisslich an der Zeit]: JS Bacha, MG Ficher, JG Herzog, J Pachelbel, JCH Rinck. Stanowią one przykład muzyki wykonywanej podczas komunii w świecie luterańsko-protestanckim. Ten rodzaj muzyki, częściowo pochodzący z tego samego okresu, obrazuje odmienną mentalność dwóch  znaczących europejskich kultur.
- Preludio, Trio, Fugetta con corale, będące przykładem już trochę innego stylu, są dziełem Ravanello z bogatej kolekcji muzyki organowej wydanej w 1909 roku. Ravanello dał się poznać jako zwolennik tradycji Caecilia” w muzyce Kościoła Katolickiego, która nawiązywała do stylu „Palestrina”.
- Finałową częścią koncertu stanowiły utwory JS Bacha i Feliksa Mendelssona-Bertholdiego. Istotną cześć swojego życia obaj kompozytorzy spędzili w Saksonii. Podczas gdy „Preludium Mendelssohna” prezentuje klejnot romantycznej muzyki organowej, utwór Bacha zadedykowany Maryi Matce Bożej stanowi przykład unikalnego stylu Bacha.

Koncert profesora starannie przygotowany, poprzez piękno prezentowanej muzyki, wirtuozerię wykonania, był nie tylko ucztą dla duszy lecz także odkryciem niepowtarzalnych walorów instrumentu i pięknego brzmienia.

Następny rozdział: Wydarzenia roku 2013