Po II Wojnie Światowej

Witraż nad ołtarzem głównym w kościele św. Karola Boromeusza w Żyrardowie

Po wojnie kościół św. Karola Boromeusza służył młodzieży szkolnej i odbywały się tu rekolekcje wielkopostne. W dalszym ciągu egzystował, ale jakby pogrążony w głębokim letargu zakłócanym, co pewien czas, przebłyskami świadomości. Normalna działalność duszpasterska została w nim wznowiona przez ks. J. Iwaniuka w roku 1961. Odprawiał on w kościele św. Karola Boromeusza trzy Msze święte w niedziele i jedną w zwykłe dni tygodnia. Mieszkał na plebanii w parafii Matki Bożej Pocieszenia. Po siedmiu latach tj. 22 lipca 1968 roku przekazał obowiązki duszpasterskie ks. kan. Stanisławowi Wolskiemu. W początkowym okresie pełnił on dwie funkcje: rektora kościoła św. Karola Boromeusza i wikariusza parafii Matki Bożej Pocieszenia, tu w dalszym ciągu mieszkał, prowadził własną kuchnię. Gospodyni rektora Anna N. i sprzątaczka Aniela N. wraz z Tereską Liwarską siostrzenicą księdza (uczęszczała ona do Liceum Ogólnokształcącego w Żyrardowie) mieszkały w domku dla grabarza tuż obok cmentarza. Miały do dyspozycji mieszkanie zimne i zawilgocone. Bolączką ks. Stanisława Wolskiego był zamęt w dziedzinie praw, obowiązków, kompetencji. Zmęczony wypełnianiem swej misji niejako po omacku zwracał się do Władzy Diecezjalnej o sprecyzowanie uprawnień rektora kościoła, rozgraniczenie kompetencji proboszcza parafii Matki Bożej Pocieszenia i rektora kościoła św. Karola Boromeusza. „Na terenie przyporządkowanym temu kościołowi” – pytał – „kto ma roznosić opłatki, kolędować, święcić pokarmy w Wielką Sobotę, zbierać ofiary na cmentarzu na wypominki?” Jemu zawdzięczamy zapiski kronikarskie, które odkrywają przed nami pasjonującą historię wydarzeń.

W dniu 15 stycznia 1970 roku, na mocy zarządzenia Władzy Archidiecezjalnej, kościół św. Karola Boromeusza ponownie stał się de facto kościołem parafialnym, a rektor – proboszczem z prawem prowadzenia ksiąg metrykalnych i wykonywania pełnej posługi duszpasterskiej. Kuria Metropolitalna Warszawska tak uzasadnia podjętą decyzję i tak ją interpretuje: „Mając na uwadze potrzeby duszpasterskie wiernych, zamieszkałych w pobliżu kościoła rektorskiego pod wezwaniem św. Karola Boromeusza w Żyrardowie, w dekanacie Mszczonowskim, Władza Archidiecezjalna, pozostawiając dotychczasową prawną przynależność do parafii Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie wiernych, zamieszkałych na terenie, którego granica biegnie wzdłuż toru kolejowego od Międzyborowa do stacji kolejowej Żyrardów, alejami Partyzantów, Żymierskiego po obydwu stronach i środkiem ulicy 1 Maja od Marchlewskiego do granicy parafii Wiskitki, a od wschodniej strony graniczy z ośrodkiem duszpasterskim w Międzyborowie – udziela tym osobom, które tego sobie życzą, prawa korzystania ze wszystkich posług duszpasterskich łącznie z kolędą i święceniem pokarmów w Wielką Sobotę w kościele rektorskim św. Karola Boromeusza w Żyrardowie bez obowiązku licencji od ks. Proboszcza parafii Matki Boskiej Pocieszenia.
Ponadto stosownie do kanonu 470 K.P.K. upoważnia się Rektora kościoła św. Karola Boromeusza w Żyrardowie do sporządzania na miejscu aktów metrykalnych chrztów, ślubów i zmarłych, oraz prowadzenia innych prawem przepisanych ksiąg kościelnych.
Opłaty iura stolae od mieszkańców terenu wyżej określonego zatrzymują w całości Duszpasterze tych ośrodków duszpasterskich (parafii lub rektoratu), w których akta zostały spisane.
W aktach należy umieszczać napis: „Parafia Żyrardów – Kaplica św. Karola Boromeusza”.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 15 stycznia 1970 roku”.

Po upływie siedmiu lat od tego zarządzenia Urząd do Spraw Wyznań wydał zezwolenie na budowę plebanii przy kościele św. Karola Boromeusza, a Kardynał Stefan Wyszyński dekretem z dnia 1 czerwca 1977 roku erygował nową parafię. W dekrecie erekcyjnym napisał: „Dla słusznych przyczyn, po wysłuchaniu zdania Prześwietnej Kapituły Metropolitalnej Warszawskiej oraz zainteresowanych w myśl kanonu 1416 i 1428 Kodeksu Prawa Kanonicznego, na mocy kanonu 1418 i 1427 wymienionego prawa, erygujemy niniejszym Dekretem nową parafię pod wezwaniem św. Karola Boromeusza przy kościele pod tym samym wezwaniem w Żyrardowie.
Granica nowej parafii biegnie wzdłuż toru kolejowego od Międzyborowa do stacji PKP Żyrardów, następnie środkiem alei Partyzantów do ul. Żymierskiego /obie strony/, ulicą Żymierskiego do ulicy Marchlewskiego, ulicą Marchlewskiego /obie strony/ w kierunku cmentarza grzebalnego, od cmentarza grzebalnego w kierunku wschodnim ulicą Kasztanową pozostawiając cmentarz grzebalny przy parafii macierzystej. Następnie od zbiegu ul. Kasztanowej z ulicą Kościuszki w kierunku wschodnim do styku ul. Mireckiego z ulicą Krasickiego, ulicą Krasickiego /obie strony/, ulicą Gdańską /obie strony/ do granicy terenu ośrodka duszpasterskiego filialnego w Międzyborowie.

Nowa parafia św. Karola Boromeusza w Żyrardowie należeć będzie do dekanatu mszczonowskiego i będzie posiadała wszystkie prawa i przywileje, z jakich korzystają parafie Archidiecezji Warszawskiej oraz podlegać będzie wszystkim obowiązkom, jakie ciążą na tych parafiach.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem 15 czerwca 1977 roku”. [8]

Na mocy zarządzenia Warszawskiej Kurii Metropolitalnej w dniu 17 czerwca 1977 roku dziekan dekanatu mszczonowskiego ks. Julian Wróbel i proboszcz parafii Jeruzal Skierniewicki w obecności dotychczasowego rektora kościoła Karola Boromeusza przejrzeli inwentarz fundi instructi. [9]Stwierdzili, że jest on zgodny ze stanem faktycznym, podpisali stosowny dokument, a inwentarz powierzyli pieczy ks. kan. Stanisława Wolskiego. Dziekan dekanatu mszczonowskiego, dotychczasowego rektora kościoła św. Karola Boromeusza, wprowadził z zachowaniem procedur kanonicznych w urząd proboszcza nowoutworzonej parafii.

Przypisy:
8. Stefan Kardynał Wyszyński, Dekret Nr. 3679/A/77, Warszawa, 31 maja 1977 r.
9. Inwentarz fundi instructi został sporządzony w dniu 22 lipca 1968 roku przez Ks. Władysława Wasiaka – ówczesnego dziekana mszczonowskiego przy przekazywaniu kościoła św. Karola Boromeusza pod zarząd rektorski ks. Stanisławowi Wolskiemu.

Następny rozdział: Pożar kościoła